فارسی، در گستره تاریخ و جغرافیا، روایتگر پیوندهای دیرپای فرهنگی مردمانی است که با وجود فراز و فرودهای تاریخی، میراثی مشترک را در واژهها، آواها و شیوههای بیان خود حفظ کردهاند.
کتاب «فارسی تاجیکی» پژوهشی است درباره پیوندها و تفاوتهای فارسی در ایران و تاجیکستان؛ پژوهشی که ریشههای تاریخی و روند تحول آن را پی میگیرد و تفاوتهای آوایی و واجی، ساخت واژه، ساختهای دستوری و واژگان را در دو سرزمین بررسی میکند.
نویسنده در این اثر، افزون بر بررسی فارسی رایج در ایران و تاجیکستان، با بهرهگیری از گفتار مردم و آثار نویسندگان برجسته تاجیک، تصویری زنده از حضور فارسی در زندگی و فرهنگ تاجیکستان به دست میدهد؛ تصویری که در آن، آواها و واژهها تنها عناصر ساختاری نیستند، بلکه نشانههایی از تاریخ، فرهنگ و خاطره مشترکاند.
«فارسی تاجیکی» تلاشی است برای دیدن این پیوند دیرینه در آینه پژوهش؛ برای شناخت تفاوتهایی که در گذر زمان پدید آمدهاند و اشتراکهایی که همچنان پابرجا ماندهاند.
زیرا گاه میتوان تاریخ یک فرهنگ را نه در کتابهای تاریخ، که در واژههای آن خواند.